Waarom iemand soms een hekel heeft aan de ‘good guy’

(Global Heart | Esther Haasnoot) Good guy’s horen wij te koesteren, we worden verondersteld op te kijken tegen helden, heiligen en iedereen die maar voor een ander klaarstaat. Je zou zeggen dat wij juichen om al het goede te stimuleren, en al het slechte afstraffen. En dat is wat we eigenlijk doen, toch?

Nou, soms.

De Good guy als de betere uitzondering

Meestal waarderen wij inderdaad coöperatieve mensen. We bestraffen tevens oncoöperatieve mensen die geen teamspelers zijn anderen en schaden. Echter het komt vaak genoeg voor dat een goed persoon wordt gestraft en bekritiseert omdat diegene zo goed is.

Het lijkt heel merkwaardig, waarom zou je iemand bestraffen of bekritiseren omdat diegene goed is? Dat zou toch het groepsgevoel naar beneden halen? Het is desalniettemin niet afwijkend van het gangbare.

Onderzoekers hebben met behulp van een economisch spel een studie gedaan naar samenwerking en bestraffing. Met echt geld konden de mensen samenwerkend of egoïstisch zijn, en betalen of anderen straffen voor hun daden. Op meerdere gebieden zoals in de antropologie, sociale psychologie en experimentele economie is bestraffing van coöperatieve mensen ontdekt. Waar het afwisselend ‘asociale straf’ of ‘betere uitzondering’ wordt genoemd.

Scrooge of moeder Teresa

Onderzoek suggereert een eenvoudige reden waarom we de goede man soms haten: ze laten ons er in vergelijking slecht uitzien. Wanneer we niet het gevoel hebben daarmee te concurreren doen we ons best de ander er slecht uit te laten zien. In het land van Scrooge lijkt een normaal persoon op moeder Teresa en in het land van moeder Teresa lijkt een normaal persoon op Scrooge.

Hoe kun je nu als normaal persoon met moeder Teresa concurreren? Dat kun je door competitief altruïsme. Door actief meer genereus, menslievend en onzelfzuchtig gedrag te vertonen. Anderzijds wil je concurreren met een Scrooge dan kun je je onderscheiden in het uitdelen van antisociale straffen en haal je goede mensen neer.

Onderdrukken van het goede

Dit manifesteert zich als het onderdrukken van iemands medewerking of arbeidsethos. Altruïstische acties worden tegengewerkt of gesaboteerd. Goede intenties zouden hypocrisie impliceren: “hij is vegetariër, maar draagt leren schoen”.

Om er achter te komen wat antisociale straffen drijft kregen enkele deelnemers van een onderzoeksgroep de opdracht meer genereuzer dan anderen te lijken. In een economisch spel konden deelnemers geld doneren waarbij iedereen profiteerde of het geld voor zichzelf houden. Vervolgens lieten de onderzoekers deelnemers betalen om anderen te straffen, en berekenden zij hoeveel straf op de beste medewerkers was gericht. Het blijkt dat coöperatieve mensen vijf keer zoveel gestraft werden wanneer er sprake was van competitie. Antisociale straf blijkt effectief in het onderdrukken van goede mensen, waardoor oncoöperatieve mensen werden belet er slecht uit te laten zien. Met andere woorden, antisociale straf werkte.

Waarom is dit belangrijk om te weten?

Critici vallen vaak de motieven aan van mensen die sociale gerechtigheid zoeken, het milieu beschermen, te hard werken in organisaties of geld doneren. Dergelijke goede daden worden afgedaan als naïef of hypocriet door degenen die deze handelingen niet uitvoeren. Onderzoek helpt deze aanvallen te herkennen voor wat ze zijn: een competitieve sociale strategie, die wordt gebruikt door lage mensen, om anderen naar beneden te halen en te voorkomen dat deze mensen er beter uitzien dan zij.

Bron: Esther Haasnoot


Je zou ook interesse kunnen hebben in:

Hoe herken je een narcist?

Ben jij een people pleaser?

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Spam Blokkade door WP-SpamShield

Translate »