Shiatsu: De Japanse kunst van genezing door vingerdruk

(Global Heart) Shiatsu heeft een rijke geschiedenis die geworteld is in de Aziatische geneeskunde en duizenden jaren teruggaat. Tegenwoordig is het een van de populairste massagevormen ter wereld, maar wat maakt deze Japanse traditie zo bijzonder? Ontdek hoe deze eeuwenoude techniek je moderne stress te lijf gaat.

Stimuleer je zelfhelend vermogen met Shiatsu

We kennen het allemaal: die vastzittende schouders na een drukke week, een onrustig hoofd of een rug die protesteert na urenlang zitten. Hoewel een standaard massage heerlijk is, is er een Japanse traditie die een stapje verder gaat. Maak kennis met Shiatsu—een behandeling die niet alleen je spieren, maar je hele systeem een ‘harde reset’ geeft.

Wat is Shiatsu nu precies?

In het Japans betekent Shiatsu letterlijk ‘vingerdruk’. De term werd voor het eerst gebruikt in 1915 door Tamai Tempaku in zijn boek Shiatsu Ryoho. Hoewel de techniek geworteld is in de eeuwenoude Aziatische geneeskunde, is het pas in de laatste eeuw uitgegroeid tot de zelfstandige therapie die we nu kennen.

Het grootste verschil met je gemiddelde spa-bezoek? Therapeuten gebruiken niet alleen hun duimen, maar ook handpalmen, ellebogen en zelfs hun knieën om je innerlijke energie—ook wel Ki genoemd—weer in balans te brengen.

Een verhaal van moederliefde: De geschiedenis

Het moderne Shiatsu heeft een hartverwarmende oorsprong. De echte pionier, Tokujiro Namikoshi, ontdekte de techniek toen hij pas zeven jaar oud was. Zijn moeder leed aan zware artritis en de kleine Tokujiro merkte dat hij haar pijn kon verlichten door een specifieke verhouding van 80% druk en 20% wrijven toe te passen.

Wat begon als een instinctieve handeling (in het Japans ook wel Te-ate of ‘hand-oplegging’ genoemd), groeide uit tot een serieuze methode. In 1925 opende hij het eerste instituut op Hokkaido en in de jaren ’70 verspreidde de techniek zich wereldwijd, mede dankzij de Japanse zussen Urakawa die de methode in Australië introduceerden. Vandaag de dag zijn er twee hoofdstromen: de Westerse school, gericht op anatomie, en de Traditionele school, gebaseerd op de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM).

De voordelen: Meer dan alleen ontspanning

Shiatsu stimuleert het zelfhelend vermogen van het lichaam. Volgens experts helpt het niet alleen om de bloedcirculatie en lymfestroom te bevorderen, maar ontspant het ook de fascia (het bindweefsel).

De veelzijdigheid is groot. Naast diepe mentale rust bij stress, angst of slapeloosheid, biedt het fysieke verlichting bij rugpijn, migraine en sportblessures. Zelfs bij specifieke klachten zoals eczeem of spijsverteringsproblemen (zoals PDS) kan Shiatsu een uitkomst bieden. Door de energiebanen (meridianen) vrij te houden of te maken van blokkades, krijgt je hele immuunsysteem een boost.

Wat kun je verwachten tijdens een sessie?

Een volledige Shiatsu-behandeling is een diepe, bijna meditatieve ervaring van vaak zo’n anderhalf uur. Je ligt op een futon in een warme, rustige ruimte en draagt losse, comfortabele kleding. Het is de bedoeling dat je je focust op je ademhaling, maar schrik niet als je wegdommelt. Slaap tijdens een sessie is een teken van diep vertrouwen en overgave, wat het herstel alleen maar bevordert.

Shiatsu onderscheidt zich duidelijk van andere vormen. Waar een Zweedse massage olie en lange strijkbewegingen gebruikt, blijft Shiatsu ‘droog’ en statisch. En waar een Thaise massage draait om actieve stretches, focust Shiatsu op het harmoniseren van de energiestromen door de meridianen.

Eerste hulp bij stress: 3 punten voor een snelle energieboost

Je hoeft niet altijd te wachten op een afspraak met een professional. Deze punten kun je bijna overal masseren—in de trein, achter je bureau of gewoon op de bank. Door ongeveer 2 minuten stevige druk te geven (of kleine cirkeltjes te draaien), help je de energie weer stromen.

Hier zijn drie krachtige punten voor een snelle energieboost:

1. Het “Dal van de eenheid” (He Gu)

• Waar: Dit is het zachte stuk tussen je duim en wijsvinger.
• Wanneer: Ideaal bij vermoeidheid, hoofdpijn of als je je een beetje “wattig” voelt in je hoofd.
• Effect: Het werkt verfrissend en helpt spanning in het gezicht en de nek los te laten.
• Let op!: Gebruik dit punt niet als je zwanger bent, omdat het de energie sterk naar beneden stuurt.

2. De “Drie dorpen op het been” (Zusanli)

• Waar: Plaats je handpalm op je knieschijf. Je ringvinger rust nu ongeveer op de plek waar dit punt zit, aan de buitenkant van je scheenbeen, in een klein kuiltje net onder de knie.
• Wanneer: Als je fysiek uitgeput bent of last hebt van een middagdip. In Japan staat dit punt bekend als het punt voor “honderd ziekten” omdat het zo versterkend werkt.
• Effect: Het geeft je een directe fysieke boost en ondersteunt bovendien je spijsvertering.

3. De “Bovenste ster” (Bai Hui)

• Waar: Precies op het hoogste punt van je kruin. Trek een denkbeeldige lijn van je beide oorlellen recht omhoog naar het midden van je hoofd.
• Wanneer: Als je concentratie wegvalt of als je je mentaal zwaar voelt.
• Effect: Dit punt verbindt je met “hemel-energie”. Het helpt je focus te herstellen en geeft een helder, opgewekt gevoel.

Tip: Adem rustig en diep in en uit terwijl je deze punten masseert. Dat versterkt het effect van de Shiatsu aanzienlijk!

Integratie in je dagelijkse routine

Zelfhulp-Shiatsu werkt het beste als je het niet alleen gebruikt bij ‘noodgevallen’, maar als een vast rustmoment. Probeer bijvoorbeeld elke ochtend bij het opstaan het punt op je kruin kort te masseren voor een heldere start, of gebruik het punt onder je knie zodra je merkt dat je concentratie na de lunch verslapt. Door bewust stil te staan bij deze punten en diep door te ademen, creëer je kleine eilandjes van rust in een drukke dag.

Veiligheid en risico’s

Hoewel Shiatsu heel toegankelijk is, is het verstandig om bij specifieke aandoeningen zoals een hernia, hoge bloeddruk, botbreuken, ontstekingen of een risicovolle zwangerschap eerst een arts te raadplegen.

Conclusie

Shiatsu is meer dan alleen een massage; het is een manier om de “rivieren van energie” in je lichaam weer te laten stromen. Of je nu kiest voor een professionele behandeling of zelf aan de slag gaat met acupressuur: de kracht van gerichte aandacht en aanraking doet wonderen voor je balans.

***

Zelf de kunst van Shiatsu beheersen?

Wil je niet alleen de voordelen van Shiatsu ervaren, maar ook zelf de techniek in de vingers krijgen? Voor wie zich echt wil verdiepen, is het Shiatsu Werkboek een onmisbare bron. Deze complete handleiding is geschreven door Toru Namikoshi — de zoon van de pionier die Shiatsu wereldwijd op de kaart zette. Het is dé gids om stap voor stap de officiële Japanse methode onder de knie te krijgen voor jezelf en je naasten.

Bestel het Shiatsu Werkboek van Toru Namikoshi direct bij Bol.com

Bron: Global Heart

Je kunt ook interesse hebben in: 

Zo werkt de hot stone massage bij spierspanning en chronische klachten

Voel je je stijf, pijnlijk of verkrampt? Moxa therapie kan je mogelijk helpen