Islamitische genezers gebruikten talismannen om ziekte af te weren

(Global Heart | Esther Haasnoot) Zoals vele mensen tegenwoordig gezichtsmaskers dragen en ademhalingsoefeningen doen om zich te beschermen tegen COVID-19. Keerde de islamitische wereld zich in vroegmoderne (ca. 1450-1800) tijden van moeilijkheden tot beschermde voorwerpen en rituelen.

Islamitische visie op een pandemie

De uitdrukking ‘persoonlijke beschermingsmiddelen’ – of ‘PBM’ in het jargon van ziekenhuizen – is een onderdeel geworden van ons dagelijks leven als we kijken naar eerstelijnsgezondheidswerkers die toga’s, gelaatsschermen en handschoenen aantrekken om zichzelf  tegen COVID-19 te beschermen.

Lang voor het gebruik van gezichtsmaskers probeerden islamitische genezers ziekten met o.a. amuletten en talismannen af te weren. In vroegere tijden, werden In islamitische landen epidemieën doorgaans opgevat als een pestilentiële vervuiling van de lucht. Waardoor ‘vochtige’ geesten het menselijk lichaam binnendringen. Sommige middeleeuwse islamitische denkers waren zelfs van mening dat de pest werd veroorzaakt door zwarte engelen die met onzichtbare pijlen schoten.

De Arabische taal weerspiegelt nog steeds dit historische begrip van ziekte als een binnenvallende vijand. De term voor ‘pest’ – ta’un – is afgeleid van het werkwoord ‘ta’ana’,   wat betekent ‘doorboren’ of ‘toeslaan’.

Islamitische culturen en hun persoonlijke beschermingsmiddelen

Vanaf de 11e eeuw tot rond de 19e eeuw maakten moslimculturen gebruik van magische kommen, helende kettingen en andere voorwerpen in de hoop droogte, hongersnood, overstromingen en zelfs epidemische ziekten te voorkomen.

Misschien wel het meest gebruikte voorwerp is de islamitische anti-pest talisman, die bekend staat als de ‘Garden of Names’. Deze is vooral populair is in Ottomaanse landen. ‘De Garden of Names’, of ‘Jannat al-asma’ in het Arabisch, is een cirkelvormig amuletisch ontwerp dat 19 letters en cijfers, verzen uit de koran en verschillende namen van God bevat.

Een Zuid-Aziatische talisman-shirt uit de 15e en 16e eeuw toont de hele tekst van de koran, evenals alle namen van God. Het shirt zou veranderen in een soort ‘rozenkrans van textiel’wanneer je al deze namen voorleest.

Ook werden koran geschriften en amuletten om de nek gedragen of anderszins aan het lichaam bevestigd, wat suggereert dat fysiek contact met het object de ingesloten zegeningen of levenskracht, bekend als ‘baraka’ in het Arabisch, zou ontsluiten.

Water de bron van elk wezen

Water heeft ook belangrijke helende eigenschappen in islamitische tradities en wordt geassocieerd met reinheid en godsvrucht. De koran noemt het de bron van ‘elk levend wezen’.

Sinds de 7e eeuw bezoeken moslims die de heilige stad Mekka, gelegen in Saoedi-Arabië, de Zamzam-bron, waarvan men denkt dat het water genezende eigenschappen heeft. Religieuze pelgrims vullen nog steeds flessen met de heilige vloeistof. Die vervolgens rechtstreeks wordt gedronken of met andere vloeistoffen wordt gemengd tot therapeutische drankjes. Tegenwoordig kun je ook online een fles Zamzam-water kopen. Als alternatief zou gewoon water genezend kunnen worden,  door middel van ‘intentie’

Hedendaagse islamitische geneeswijze

Net als gebed of meditatie – wat een placebo-effect kan hebben en echte voordelen voor zowel lichaam als geest – hebben moslims die met ziekte of andere crises worden geconfronteerd, al bijna een millennium kracht en troost gevonden in religieuze voorwerpen. 

Het is kenmerkend dat mensen sterk het verlangen voelen om comfort en genezing te zoeken in artefacten. Hoewel traditionele islamitische beschermende en helende kunsten grotendeels de weg hebben vrijgemaakt voor moderne geneeskunde en technologie, bestaan amuletische objecten en homeopathische praktijken nog steeds in de islamitische wereld. Zoals in veel geloofsculturen over de hele wereld. 

Bron: Global Heart


You may also like:

The power of sacred rituals

An indigenous approach to healing with water

Translate »