Rode wijn: goed of slecht?

(aHealthylife.nl | Juglen Zwaan) De gezondheidsvoordelen van rode wijn zijn al enige tijd punt van discussie. Veel mensen denken dat een glas per dag een waardevol deel uitmaakt van het dieet, anderen vinden dat wijn wat wordt overgewaardeerd. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat een matige consumptie van rode wijn het risico op verscheidene ziektes, waaronder hart- en vaatziektes, lijkt te verlagen. De scheidslijn tussen matige en overmatige inname is echter dun. In dit artikel wordt nader ingegaan op rode wijn en de effecten ervan op de gezondheid.

 

Wat is rode wijn en hoe wordt het gemaakt?

Rode wijn wordt gemaakt door het persen en fermenteren van donkergekleurde hele druiven. Er zijn vele soorten rode wijn, variërend in smaak en kleur. Veelvoorkomende soorten zijn onder andere Shiraz, Merlot, Cabernet sauvignon, Pinot noir en Zinfandel. Het alcoholpromillage zit meestal tussen de 12 en 15%. Het blijkt dat het drinken van een matige hoeveelheid rode wijn gezondheidsvoordelen heeft. Dit komt vooral door het hoge gehalte aan krachtige antioxidanten. De gunstige effecten van matige alcoholconsumptie worden ook wel toegeschreven aan de alcohol in de wijn (1).

Kortom: Rode wijn wordt gemaakt van gefermenteerde donkere druiven. Er zitten veel antioxidanten in en het drinken van matige hoeveelheden blijkt goed voor de gezondheid te zijn.

 

De Franse paradox

Van rode wijn wordt vaak gedacht dat het verantwoordelijk is voor de ‘Franse paradox’. Deze term slaat op de waarneming dat een laag percentage van Fransen aan hartziektes lijdt, ondanks de hoge consumptie van verzadigd vet en cholesterol (2). Eerder dachten deskundigen dat rode wijn de verantwoordelijke factor in het eetgedrag was, die zorgde voor bescherming van de Franse bevolking tegen de schadelijke effecten van deze voedingsstoffen. Nieuw onderzoek toont echter aan dat cholesterol uit voeding en verzadigd vet geen hartziektes veroorzaken als ze in redelijke hoeveelheden worden gegeten (3, 4). De echte reden dat Fransen zo gezond zijn is waarschijnlijk het feit dat ze meer volwaardig voedsel eten en in het algemeen een gezondere leefstijl hebben.

Kortom: Sommige mensen geloven dat rode wijn verantwoordelijk is voor de goede gezondheid van de bevolking van Frankrijk en dat het de belangrijkste verklaring is voor de Franse paradox.

 

Rode wijn bevat krachtige plantenbestanddelen en antioxidanten, waaronder resveratrol

Er zitten erg veel antioxidanten in druiven, waaronder resveratrol, catechine, epicatechine en proanthocyanidinen (5). Van deze antioxidanten, vooral resveratrol en proanthocyanidine, wordt gedacht dat ze verantwoordelijk zijn voor de gezondheidsvoordelen van rode wijn. Proanthocyanidinen kunnen oxidatieve schade in het lichaam wellicht verminderen. Ze zouden ook werken bij het voorkomen van hartziekte en kanker (6, 7, 8). Resveratrol zit in druivenschillen. Het wordt in sommige planten aangemaakt als reactie op schade of verwondingen (9). Deze antioxidant is in verband gebracht met vele voordelen voor de gezondheid, waaronder het tegengaan van ontstekingen en bloedklontering, en het verlagen van risico op hartziekte en kanker. Resveratrol kan er ook toe bijdragen dat proefdieren langer leven (10, 11, 12). Het gehalte van resveratrol in rode wijn is echter nogal laag. Je zou meerdere flessen per dag moeten drinken om de hoeveelheid te evenaren die in dierstudies is gebruikt. Het is vanzelfsprekend niet raadzaam om dit te doen (13, 14). Als je wijn drink enkel vanwege de resveratrol, dan is het een beter idee om het uit een supplement te halen.

Kortom: De krachtige plantenbestanddelen in rode wijn zijn in verband gebracht met allerlei gezondheidsvoordelen, waaronder vermindering van ontstekingen, lager risico op hartziektes en kanker en een langere levensduur.

 

Rode wijn zou het risico op hartziektes, beroertes en vroegtijdig overlijden verlagen

Kleine hoeveelheden rode wijn zijn in verband gebracht met meer gezondheidsvoordelen dan welke andere alcoholische drank ook (5, 15, 16). Het schijnt dat het verband tussen wijninname en het risico op hartziektes uitgelegd kan worden door middel van een J-curve. Mensen die ongeveer 150 ml rode wijn per dag drinken lijken ongeveer 32% minder risico te lopen dan niet-drinkers. Hogere inname vergroot echter het risico op hartziektes juist dramatisch (14, 17). Het drinken van kleine hoeveelheden rode wijn zou het risico op hartziektes kunnen verminderen doordat het zorgt voor behoud van het ‘goede’ HDL-cholesterol in het bloed. Oxidatieve schade en oxidatie van het ‘slechte’ LDL-cholesterol kan ook worden verminderd, met een percentage dat kan oplopen tot wel 50% (18, 19, 20,21). Sommige onderzoeken geven aan dat bevolkingsgroepen die al meer risico lopen, zoals ouderen, zelfs nog meer zouden kunnen profiteren van een matige wijnconsumptie (22). Verder zou het drinken van 1-3 glazen wijn per dag, 3-4 dagen per week, het risico op een beroerte bij mannen van middelbare leeftijd kunnen verlagen (23, 24). Eén onderzoek toonde aan dat 2-3 glazen alcoholvrije rode wijn per dag de bloeddruk zou kunnen verlagen (25). Veel onderzoeken hebben aangetoond dat middelmatige wijndrinkers minder risico lopen op overlijden door een hartziekte, vergeleken met niet-drinkers of mensen die bier of sterkedrank drinken (22, 26, 27, 28, 29, 30).

Kortom: Elke dag 1-2 glazen wijn drinken kan het risico op hartziektes en beroertes verkleinen. Meer dan dat kan juist het risico vergroten.

 

Andere gezondheidsvoordelen van het drinken van rode wijn

Rode wijn en gezondheid staan op verschillende andere manieren met elkaar in verband. Veel daarvan worden toegeschreven aan de krachtige antioxidanten die erin zitten. Rode wijnconsumptie staat in verband met:

  • Lager kankerrisico: Uit onderzoek blijkt dat een gemiddelde wijnconsumptie gelinkt is aan minder risico op verschillende soorten kanker, waaronder dikke darm-, eierstok- en prostaatkanker en basaalcelcarcinoom.
  • Minder risico op dementie: 1-3 glazen rode wijn per dag staat in verband met een lager risico op de ziekte van Alzheimer en dementie (35, 36).
  • Minder risico op depressie: Uit een onderzoek op mensen van middelbare leeftijd en ouderen bleek dat degenen die 2-7 glazen wijn per week dronken, minder vaak aan een depressie leden (37, 38).
  • Minder insulineresistentie: 2 glazen gewone of alcoholvrije rode wijn, 4 weken lang, zou insulineresistentie kunnen verminderen (39, 40).
  • Minder kans op diabetes 2 bij vrouwen: Matige wijnconsumptie blijkt in verband te staan met een lager risico op het ontwikkelen van diabetes 2 bij vrouwen (41).

Het lijkt duidelijk dat matige inname van rode wijn goed voor je kan zijn. Er zijn echter ook wat belangrijke negatieve factoren die meegenomen dienen te worden. Die worden hieronder besproken.

Kortom: Matige rode wijnconsumptie kan het risico op verscheidene soorten kanker, dementie en depressie verlagen. Het zou ook de insulinegevoeligheid kunnen verbeteren en het risico op diabetes 2 bij vrouwen kunnen verlagen.

 

Negatieve gezondheidseffecten van teveel alcohol

Een matige hoeveelheid rode wijn kan gunstig zijn voor de gezondheid, maar teveel alcohol kan verwoestende effecten veroorzaken, waaronder:

  • Verslaving aan alcohol: Regelmatig alcohol drinken kan uit de hand lopen en tot alcoholisme leiden (42).
  • Levercirrose: Als elke dag meer dan 30 gram alcohol (2-3 glazen wijn) wordt ingenomen, stijgt het risico op het ontwikkelen van een leverziekte. Het eindstadium van de leverziekte genaamd cirrose is levensbedreigend (43).
  • Verhoogd risico op depressie: Zware drinkers lopen veel meer risico op depressive dan matige drinkers of geheelonthouders (37, 44).
  • Gewichtstoename: Rode wijn bevat twee keer zoveel calorieën als bier en suikerhoudende frisdranken. Overmatige consumptie ervan kan daarom bijdragen aan een hoge calorie-inname en ervoor zorgen dat je aankomt (45, 46).
  • Verhoogd risico op overlijden en ziekte: Veel wijn drinken, al is het maar 1-3 dagen per week, kan het risico op diabetes bij mannen vergroten. Een hoge alcoholinname is ook in verband gebracht met een verhoogd risico op voortijdig overlijden (21, 41, 47).

Kortom: Een bovenmatige inname van alcoholische dranken kan een verslaving teweegbrengen, of leiden tot levercirrose en gewichtstoename. Ook kan het zorgen voor een verhoogd risico op depressie, ziekte en voortijdig overlijden.

 

Kun je nu beter wel of geen wijn drinken en zo ja, hoeveel?

Als je van rode wijn houdt, hoef je je geen zorgen te maken als je de aanbevolen hoeveelheid niet overschrijdt. In Europa en Amerika wordt het volgende beschouwd als matige consumptie:

  • 1-1,5 glas per dag voor vrouwen.
  • 1-2 glazen per dag voor mannen.

Sommige bronnen raden ook 1 of 2 alcoholvrije dagen per week aan. Onthoud dat het hier gaat om de totale alcoholinname. Als je deze hoeveelheid rode wijn drinkt bovenop andere alcoholische dranken dan kom je al gauw in de zone van overmatige consumptie terecht. Als je een verslavingsgeschiedenis hebt, kun je wijn en andere alcoholica waarschijnlijk maar beter helemaal vermijden. Wees ook erg voorzichtig als er in je familie alcoholisme voorkomt.

Kortom: Matig wijn drinken betekent ongeveer 1-2 glazen per dag, waarbij het raadzaam is ten minste 1-2 dagen per week geen alcohol te drinken.

 

Om over na te denken

Ondanks de gezondheidsvoordelen die met wijn worden geassocieerd, is geen van die voordelen het waard om alcoholconsumptie aan te moedigen. Er zijn vele andere effectieve manieren om onze gezondheid te bevorderen, die niet vereisen dat je iets eet of drinkt dat schadelijk kan zijn (50). Als je echter toch al rode wijn drinkt, dan hoef je niet te stoppen, behalve als je te veel drinkt. Zolang je niet meer dan 1-2 glazen per dag drinkt zou het je juist goed moeten doen.

Bron: aHealthylife.nl

Translate »